Wat is de bedoeling van deze tekst? Verduidelijken, verhelderen. De oorsprong ligt in een ogenblik van verwondering en herkenning. Dat zou kunnen. Misschien was het ook een besef wat opeens duidelijk werd. Ik ging me realiseren dat het dorp waar ik doorheen reed, snel doorheen reed, iets bijzonders was. Je zit op je fiets, kijkt uit over het landschap en je ziet aan de horizon het silhouet van een dorp. Je hebt het al vaker gezien, maar op dat moment gebeurt er iets dat je niet kent. Je ziet iets dat je daarvoor nog niet had gezien. En dan heeft zich een gevoel vastgezet. Wat me nu eigenlijk voor ogen staat is een onderzoek naar de achtergrond van dat moment. Hoe komt het dat ik op dat moement getroffen ben door dat beeld? Meestal laat ik het er bij. Je wordt getroffen en dat is al mooi genoeg. Maar het is niet genoeg als je de ingebakken neiging hebt om te willen verklaren en begrijpen wat je overkomt.
Ik zou dit gevoel willen koppelen aan het begrip kwaliteit. Daarmee bedoel ik niet kwaliteit in de gangbare zin van het woord. Het gaat iets verder.In 1974 publiceerde Robert Pirsig in de VS het boek “Zen en de kunst van het motoronderhoud”. Dat boek hield het midden tussen een roman en een filosofische tekst. Geen boek dat zich makkelijk in het ene of het andere genre ondergebracht kon worden. Wat hier van belang is dat Pirsig probeerde om aan het begrip kwaliteit een extra dimensie toe te voegen. Zijn hypothese was dat mensen zijn in staat om kwaliteit te herkennen, voordat ze in staat zijn om te beredenersn waaruit kwaliteit bestaat. Volgens Pirsig valt kwalitiet daarom ook niet te definieren. Het valt dus ook niet te verifieren volgens gangbare methoden. Maar je kunt het herkennen. Mijn veronderstelling is dat Zondereigen staat voor een bepaald soort kwaliteit. Iets dat je herkent wanneer je het ziet, bijvoorbeeld wanneer je komt aanrijden over de noordelijke weg en door tussen de bomen door het silhouet van de kerk ziet opdoemen. Op dat moment herken je de kwaliteit en als je daar gevoelig voor bent dan zoek je het ook op.
Tenslotte een andere veronderstelling. Het gaat nu de mystieke kant op, terwijl ik dat eigenlijk niet wil. Wat ik in deze tekst zou willen proberen te omschrijven, beschrijven misschien, is Zondereigen, in de hoop daarmee ook iets van de onderliggende kwaliteit aan de oppervlakte te brengen. Maar wat ga je dan precies beschrijven? Het dorp, de mensen die er wonen, hun bezigheden, het landschap? Het is een vraag. En voor mij niet een vraag met een pasklaar antwoord. Ik ga op zoek naar een antwoord zonder te weten waar ik ga uitkomen. In Zondereigen uiteindelijk, jazeker, maar hoe ik daar ga komen? Hier komt het Taoisme om de hoek kijken, ook al hield ik het liever nog buiten de deur. Mystiek gedoe maakt me wat onzeker. Maar de Tao is er voor mensen die onderweg gaan of zijn. En die ook weten waar ze naar toe willen; naar Wu Wei; naar het "Ongekerfde Blok". Een toestand van voor de ervaring. Ook een vorm van kwaliteit misschien.
Ik zou dit gevoel willen koppelen aan het begrip kwaliteit. Daarmee bedoel ik niet kwaliteit in de gangbare zin van het woord. Het gaat iets verder.In 1974 publiceerde Robert Pirsig in de VS het boek “Zen en de kunst van het motoronderhoud”. Dat boek hield het midden tussen een roman en een filosofische tekst. Geen boek dat zich makkelijk in het ene of het andere genre ondergebracht kon worden. Wat hier van belang is dat Pirsig probeerde om aan het begrip kwaliteit een extra dimensie toe te voegen. Zijn hypothese was dat mensen zijn in staat om kwaliteit te herkennen, voordat ze in staat zijn om te beredenersn waaruit kwaliteit bestaat. Volgens Pirsig valt kwalitiet daarom ook niet te definieren. Het valt dus ook niet te verifieren volgens gangbare methoden. Maar je kunt het herkennen. Mijn veronderstelling is dat Zondereigen staat voor een bepaald soort kwaliteit. Iets dat je herkent wanneer je het ziet, bijvoorbeeld wanneer je komt aanrijden over de noordelijke weg en door tussen de bomen door het silhouet van de kerk ziet opdoemen. Op dat moment herken je de kwaliteit en als je daar gevoelig voor bent dan zoek je het ook op.
Tenslotte een andere veronderstelling. Het gaat nu de mystieke kant op, terwijl ik dat eigenlijk niet wil. Wat ik in deze tekst zou willen proberen te omschrijven, beschrijven misschien, is Zondereigen, in de hoop daarmee ook iets van de onderliggende kwaliteit aan de oppervlakte te brengen. Maar wat ga je dan precies beschrijven? Het dorp, de mensen die er wonen, hun bezigheden, het landschap? Het is een vraag. En voor mij niet een vraag met een pasklaar antwoord. Ik ga op zoek naar een antwoord zonder te weten waar ik ga uitkomen. In Zondereigen uiteindelijk, jazeker, maar hoe ik daar ga komen? Hier komt het Taoisme om de hoek kijken, ook al hield ik het liever nog buiten de deur. Mystiek gedoe maakt me wat onzeker. Maar de Tao is er voor mensen die onderweg gaan of zijn. En die ook weten waar ze naar toe willen; naar Wu Wei; naar het "Ongekerfde Blok". Een toestand van voor de ervaring. Ook een vorm van kwaliteit misschien.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten